Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο διέλευσης και πληρωμής των διοδίων βρίσκονται σε εξέλιξη στους ελληνικούς αυτοκινητοδρόμους. Ο στόχος είναι η μείωση των ουρών και των καθυστερήσεων, καθώς και η εφαρμογή δίκαιης, αναλογικής χρέωσης που βασίζεται στην πραγματική απόσταση που διανύει κάθε όχημα. Η βασική καινοτομία είναι η εισαγωγή του συστήματος ηλεκτρονικών διοδίων ελεύθερης ροής (Free Flow).
Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα Free Flow
Το νέο μοντέλο καταργεί την ανάγκη για υποχρεωτική στάση σε παραδοσιακούς σταθμούς διοδίων. Στη θέση των γκισέ και των μπαρών, εγκαθίστανται ψηφιακές «πύλες» εξοπλισμένες με κάμερες και αισθητήρες. Αυτά τα συστήματα αναγνωρίζουν αυτόματα την πινακίδα κυκλοφορίας του οχήματος, την κατηγορία του και, όπου υπάρχει, τον πομποδέκτη e-Pass. Τα οχήματα συνεχίζουν απρόσκοπτα την πορεία τους χωρίς να χρειάζεται να σταματήσουν. Η χρέωση υπολογίζεται με βάση την ακριβή απόσταση που διανύθηκε μεταξύ του σημείου εισόδου και εξόδου από τον αυτοκινητόδρομο, αντί για προκαθορισμένα τιμολόγια ανά σταθμό.
Η πρώτη εφαρμογή στον ΒΟΑΚ και η σταδιακή μετάβαση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εφαρμογή του συστήματος στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ). Η σύμβαση παραχώρησης για το τμήμα Χανιά – Ηράκλειο προβλέπει την εγκατάσταση και λειτουργία ενός σύγχρονου ηλεκτρονικού συστήματος είσπραξης, σηματοδοτώντας την έναρξη της αναλογικής χρέωσης και της ελεύθερης ροής σε έναν μεγάλο άξονα. Ωστόσο, η πλήρης κατάργηση των παραδοσιακών σταθμών δεν θα γίνει άμεσα σε όλη τη χώρα. Η μετάβαση στο νέο σύστημα εξαρτάται από τον σχεδιασμό και τις υφιστάμενες συμβάσεις κάθε αυτοκινητοδρόμου και θα πραγματοποιηθεί σταδιακά.
Οι τρόποι πληρωμής και η ευελιξία για τον οδηγό
Σε ένα πλήρως ηλεκτρονικό περιβάλλον, η χρέωση θα συνδέεται με τον υπάρχοντα πομποδέκτη του οδηγού ή, εναλλακτικά, με την πινακίδα κυκλοφορίας του οχήματος. Για όσους δεν διαθέτουν πομποδέκτη, θα υπάρχει η δυνατότητα πληρωμής μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών ή εφαρμογών, παρέχοντας μεγάλη ευελιξία. Αυτή η τεχνολογία είναι αυτή που ενεργοποιεί την αναλογική τιμολόγηση, εξασφαλίζοντας ότι οι οδηγοί πληρώνουν ανάλογα με τα πραγματικά χιλιόμετρα που διένυσαν.
Το προπομπό παράδειγμα της Ολυμπίας Οδού
Η Ολυμπία Οδός έχει ήδη υιοθετήσει στοιχεία αυτού του προηγμένου μοντέλου. Από το 2021 λειτουργεί το σύστημα Hybrid μέσω της συσκευής ΟΛΥΜΠΙΑ PASS. Το σύστημα αυτό καταγράφει αυτόματα το σημείο εισόδου και εξόδου του οχήματος, υπολογίζει την ακριβή απόσταση και επιστρέφει τυχόν διαφορές στον λογαριασμό του συνδρομητή. Παρόλο που αυτό το σύστημα αφορά μόνο τους κατόχους του συγκεκριμένου πομποδέκτη και δεν είναι μια πανελλαδική λύση, αποδεικνύει ότι η τεχνολογία για αναλογικά και ηλεκτρονικά διόδια είναι ήδη λειτουργική στην Ελλάδα.
Τα αναμενόμενα οφέλη και το μελλοντικό σενάριο
Η κατάργηση της υποχρεωτικής στάσης αναμένεται να μειώσει σημαντικά τις ουρές, ιδιαίτερα σε περιόδους αιχμής όπως τα ξαφνικά κυκλοφοριακά ή τις γιορτές, εξασφαλίζοντας μια συνεχή ροή οχημάτων. Το μεγάλο στρατηγικό στοίχημα για τα επόμενα χρόνια είναι η δημιουργία ενός ενιαίου και διαλειτουργικού συστήματος ηλεκτρονικών διοδίων σε εθνικό επίπεδο. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η τεχνολογία θα αναλαμβάνει πλήρως την αναγνώριση και τη χρέωση, απλοποιώντας τη διαδικασία και καθιστώντας την εμπειρία οδήγησης στους δρόμους διόδων πιο άνετη και αποδοτική για όλους.
Γνώριζες όλες αυτές τις λεπτομέρειες για τη μετάβαση στα ηλεκτρονικά διόδια; Αν σου φάνηκε ενδιαφέρον το άρθρο, μπορείς να το μοιραστείς με άλλους οδηγούς. Επισκέψου την ιστοσελίδα μας για να διαβάσεις και άλλα σχετικά άρθρα για τις υποδομές και τις τεχνολογικές εξελίξεις στην Ελλάδα.